Usûle Dair

Bektaşinin Suçu Neydi? Usul Üzerine

Bektaşinin Suçu Neydi? Usul Üzerine

Soru: Bektaşi, namaza yaklaşmayın dediğinde neden haksızdır? Yaptığı hata nedir? Kur’an’dan bir ayet alıntıladığı halde nerede yanlış yapıyor? Bu konuda ilk aklımıza gelen genelde şu olur; meşhur ifadesi ile, cımbızla tutup bir ayeti veya ayetin bir parçasını çekmiştir de ondan. Peki, cımbızla tutup çekmek her zaman bu şekilde hatalı bir bakış açısına sebep olur mu? […]

Relativism’in temelleri ve iman egitimi

Relativism’in temelleri ve iman egitimi

Bu konuyu aşağıdaki uzunca ve fakat önemli olan İngilizce alıntı üzerinden çalışacağız. “…Maturana has concluded that the single most important characteristic that distinguishes the living from the nonliving, in regard to their unitary character, is autopoiesis (a term he coined). In brief, an autopoietic unity is self-organized and structurally closed. Their behavior and internal processes are their […]

”Nasihat” Nerede Yapılmalı?

”Nasihat” Nerede Yapılmalı?

“Hz Abdullah bin Ömer r.a. dedi ki: Peygamber ensardan bir adama rast geldi. Bu kişi bir kardeşine hayâ hakkında nasihatta bulunuyordu Peygamber s.a.v şöyle buyurdular: دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِنَ الْإِيمَانِ “Onu bırak, muhakkak ki, haya imandandır” demiştir. (Buhari, hadis no 24; Sahih-i Müslim, hadis no 59; Sünen-i Tirmizi, hadis no 2615.) Diğer bir tercüme de, […]

İnsana Verilen Sıkıntılar

İnsana Verilen Sıkıntılar

Abdullah Berâ – 2. Lem’a’dan: Şâfî ismi hastalığı istediği gibi, Rezzak ismi de açlığı iktiza ediyor, ve hâkezâ… İnsanın aklına şöyle bir düşünce gelebiliyor. Allah’u Teâla zaten kitabında bütün isimlerini zikretmiş, “ben Şafi’yim, ben Muhyi’yim, ben Rezzak’ım” vs. demiş. Bizim musibetlere maruz kalmamıza ne gerek vardı, Kur’an’ı okuyarak tanıyamaz mıydık değişik isimleriyle Rabbimizi? Hayır. İnsan […]

“La ilahe illallah”ı Anlamak

“La ilahe illallah”ı Anlamak

“La ilahe illallah”ı kendimiz için ikna olduğumuz bir temele oturtmalıyız ki, imanımız ve devamında “dini hayatımız” bir iddiadan ibaret kalmasın. Yani, “La ilahe illallah” ifademiz, belli bir sonuca dayanmasına ve bu sonucun hakkaniyetine güvenmemize rağmen, günlük hayatımızda, marifetullah sürecinde karşılaşacağımız problemlerde bizi çözümsüz bırakmasın. Evet, bir Yaratıcının olması zorunluluğu sonucuna ulaşmamızda kendimizi ikna etmiş olabiliriz. […]

“İlmî Çalışma” Ne Demek?

“İlmî Çalışma” Ne Demek?

Doktora çalışması yapmak, daha önce söylenilenlere, kendi çağındaki şartlar dahilinde ihtisaslaşarak, bir ileri noktada bir şeyler söylemek ve çözüm üretmektir. Bu demek değildir ki, daha önce söylenilenleri, mesela, İbni Sina’yı aştık. İbni Sina hala ilim dünyasında önemini korur. Herkes zamanının çocuğudur. Herkes kendi şartlarında “özel” olarak yaratılmıştır. Nursi’ye gelince: Nursi düsturlar koymuştur, ”ilim” yapmamıştır. Sırf […]

Rızık için Çalışmak

Rızık için Çalışmak

Yirmisekizinci Lem’a’dan (22. Nüktenin, ikinci nüktesi) bir alıntı ve bu alıntıyla ilgili yorumlar…   “Cinleri ve insanları ancak Bana ibadet etsinler diye yarattım. Ben onlardan bir rızık istemiyorum; Beni doyurmalarını da istemiyorum. Şüphesiz ki rızık veren, mutlak kudret ve kuvvet sahibi olan Allah’tır” Zâriyât Sûresi, 51:56-58. Şu âyet-i kerimenin zâhir mânâsı çok tefsirlerin beyanına göre […]

Kur’an’ı Okumak ile Kâinatı Okumak Arasındaki Usul Farklılığı

Kur’an’ı Okumak ile Kâinatı Okumak Arasındaki Usul Farklılığı

Kur’an, kâinatın ve benim Yaratıcımın sözü olduğunu söyleyen bu kitap, “şimdi-burada bu cümlesiyle (ayet) bana ne diyor?” diye okunur. Kâinat ise, “bu varlık (ayet), şimdi-burada bu haliyle bana ne diyor?” diye okunur. İki kaynağın aynı sonuçta buluşmasıdır iman. Mutlaka dikkat ediyorsunuzdur, ama yine de tekrarda fayda var: Kur’an, Allah kelamıdır, diye okunurken; kâinat, bizim önümüze […]

“Cahim”i “Tekasur” İçinde Görmek

“Cahim”i “Tekasur” İçinde Görmek

Kur’an’daki Cehennem veya Cennet tasvirlerinin genellikle, “biz öldükten sonra başımıza gelecek hallerin bize bildirilmesi olarak” anlaşıldığını görüyoruz. Evet, öncelikle Allah’ı isimleriyle tanımak lazım. Fakat mesele böyle bir genelleme ile çözülemez. Böyle bir tanımanın nasıl gerçekleşeceğini konuşmak gerekiyor. Kur’an’a yaklaşımımızı gözden geçirelim öncelikle. Kur’an, benim Yaratıcımın bana, bu dünyayı nasıl anlayacağımı, varlığımı nasıl anlamlandıracağımı ve ondan sonra […]

Allah’ın Rızası Ne Demek ve Neden Önemli?

Allah’ın Rızası Ne Demek ve Neden Önemli?

Abdullah Berâ  – Allah’ın rızası ne demek ve bu rızayı kazanmak neden önemli? Bizi var etmiş, bize nimet vermiş (ve ilişkili açıklamalar) pek tatmin edici görünmüyor. Nimetleri düşünerek ve nimetler karşılığında rıza arayışı biraz çıkarcı bir yaklaşım gibi. Bu konuyu biraz daha açacak bir şeyler söyleyebilecek olan var mı? Şöyle meselenin “özünü” ifade edecek… Ali – […]

Yine Usûl Üzerine

Yine Usûl Üzerine

Şu Üç düsturu sizin de mütalaanıza sunmek istedim: 1- Kainatı, Allah ile izah etmek usûl hatasıdır. Kainat, Allah’ı tanımada şahit olarak kullanılmak için vardır. 2- Kur’an, kainat ile kuracağımız ilişki ve bu ilişkinin sonuçları konusunda rehberlik yapan Yaratıcının Konuşmasıdır. Bu konuşmaya muhatap olan şuurlu insan, kainatı ve kendisini şahit olarak kullanıp Kur’an ile yapılan rehberliğin […]

Risale-i Nur ile Eğitim

Risale-i Nur ile Eğitim

Hepinizin malumu olduğundan emin olduğum bir konu: Said Nursi’nin Medreset’uz-Zehra planı. Bu medresenin birkaç özelliğinden birisi de, Mektep, Medrese ve Tekke eğitimini birlikte yürütmekti. Ben “Mektep” ten kısaca kainatı, yani mahlukatı okumayı öğrenmek diye anlıyorum. “Medrese” ise “alet ilimlerinin” öğrenildiği yer. Gelenekte, “dinî/şer’î bilgilerin” elde edildiği yer, diye anlaşılagelmiş. Tarihte dinî ilimlerin öğrenilmesi alanında iki […]

Kevser Suresi Üzerine

Kevser Suresi Üzerine

Ali – SA cümleten, Daha önceki ayete verilen çok güzel cevaplar beni heyecanlandırdı. Size tefekkür için bir ayet daha takdim edeyim istedim. Daha çok, zamanımız sınırlı olduğu zamanlarda hemencecik kısa olduğu için okuyup geçtiğimiz Kur’an’daki en kısa sureden. Yine bir öncekinde olduğu gibi, hürce, fıtri bir şekilde, bir insan olarak muhatap olduğumuzda, ilk defa duygu […]

Bu Evin Rabbine İbadet Etsinler

Bu Evin Rabbine İbadet Etsinler

Ali – Bismillah, Kendime verdiğim ve epey bir süre de cevaplamak için çalıştığım bir ödevi paylaşalım: Kureyş, 106:3 – “Fel ye’budu rabbe hazel beyt.” “Bu evin rabbine ibadet etsinler.” Usul: Lügat, ansiklopedi, diğer tercümeler veya tefsir kitaplarına bakmadan, önceki bildiklerinizi de kopyalayarak kullanmadan, yalnızca kendi insanlığınızı kullanarak düşünün. Dikkat, daha önce şu veya bu “otorite” […]

Düşünme Düsturları – Düstur 5

Düşünme Düsturları – Düstur 5

“Evrendeki yaratılışa dikkat ettiğimizde, her bir varlığın bütün varlıklarla tam bir ahenk içinde var olmaları, onların tesadüfen varlık alemine gelmiş olma ihtimalini insan aklı için imkansız kılar.” Her bir varlık, kendi varlığındaki özelliklerle şunu ilan ediyor: “Ben ancak bütün evreni geçmiş ve geleceği ile bilip tasarrufu altında bulunduran bir kaynağın ürünü olabilirim. Beni ancak böyle […]

Düşünme Düsturları – Düstur 4

Düşünme Düsturları – Düstur 4

“Neden spekülasyon diyoruz? Bilimsel çalışmalara karsı mıyız?” Her insan kendisine dikkat ederse anlar ki, kendi iradesi ile yapıyor gibi görünen işlerin bile yaratıcısı olamaz. Öyleyse, insanın bir parçası olan mesela midesi ve beyni, yaptıkları işlerin yaratıcıları hiç olamazlar. Midenin veya beynin bir parçası olan hücrenin en küçük bir parçası ise kendisi yapıyor gibi görünen bir […]