Kafkas oynamak taklid, kafkas etmek tahkiktir

Hepimizin en azından duyduğu bir halk oyunudur Kafkas. Müzik ve görselliği ile bir çok insanı etkileyen bir yanı var. İyi performans sergilendiğinde alkışlar kopar ve figürlerin sırtında benlikler tavan yapar. Büyüdüğüm şehirden dolayı aşinayım Kafkas oyun çeşitlerine. Lakin Türkiye’de gördüğüm Kafkası Amerikada tanımak varmış hem de Amerikalı bir hocadan.

Türkiye’den olduğumu duyunca “Kafkası bilir misin?” diye sordu. “Hayatımda bir çok dans figürü inceledim ama bunlar bir başka. Ne yazık ki kayboluyor artık” dedi. Ben de “olur mu, bir çok insan Kafkas oynuyor” dedim. O ise “ben Kafkas oynanmasından değil, Kafkasın anlaşılmamasından bahsediyorum” dedi. Bir an şaşırdım. “Figürleri hatırla” dedi. “Bir sahne var Kafkasta erkeğin dizleri üzerine oturup bayanı alkışlar ile karşıladığı. Ve yine bir figure daha var erkeğin kadını tabiri caizse kanatları altına aldığı.” “Evet” dedim, “biliyorum”. Ve her Kafkas izlediğimde görüyorum o figürleri. “İşte o figürler kadının kutsallığını temsil eder. Müslümansın yanılmıyosam” dedi. Başım ile onayladım. “İslam’ın kadına verdiği değer ile de bir bağ kurabilirsin o zaman. Kadın ve erkeğin o figürleri kadına değer verme adına çok önemli” dedi. “Üzülmeyin” dedim, “benim bildiğim bir çok kurs var kafkası öğreten”. Kaybolmayacaktır Kafkas. “O kurslar sadece gördüğümüz figürleri öğretiyorlar. O kurslar Kafkas oynatıyorlar, insanlara Kafkası yaşamalarını öğretmiyorlar. Eğer öyle olmasaydı hiç, bir kadını dövebilir miydi Kafkas oynayan. İhanet edebilir miydi O kadına.” Bir an duraksadım. Yıllardır bildiğimi düşündüğüm Kafkası neredeyse sema etmek gibi anlattı Hoca bana. Yani nerdeyse hissetikleri ve bildiklerinin ateşi ile yanan semazen misali, Kafkas eden de kendi sema yöntemini bulmuş gibi.

Öncelikle şunu fark ettim ki figür denince ben sadece gördüğüm fiilleri anlarken, o hoca figür derken fiil+mana olarak algılıyor. Önemli olan unsur, yapılan her figürün hayatta anlamlandırılan bir doğruyu temsil ediyor olması. Ve bu figürler yapılırken tespit edilen gerçeklik hatırlaniyor ve hatırlatılıyor olmalı. En azından bu amaç da olması gerekiyor. Böylesi bir arka plandan dolayı, Kafkas oynayanlar vay şu halinize diye uyarılıyor.

Düşündüm bir an için kendi halimi. O an aklıma Maun suresi (107. sure) 4. ayet geldi “Vay o namaz kılanların haline.”

Yaptığım fiilin arka fonunda bir anlamı olması gerektiğini, eğer bu anlam yoksa yapılan fiilin başta yapanın hayatı olmak üzere toplum hayatına bir katkısı olmayacağını yüzüme çarpıyordu. Namazı Kafkas gibi düşününce her bir hareketinin namazdan önce anlamlandırdığım bir gerçekliğin temsili olması gerekliliği açıkça ortaya çıkıyor. Mesela, ellerin tekbirle kulaklara kaldırılması ile aslında sonlu olanları elimin tersi ile itip mutlak olan ile tertemiz bir muhabbete başlamayı temsil etmeliymişim. Secde etme ile bende ve etrafımda olan mucizeleri acz ve fakr olarak ancak O nun sayesinde ulaşabileceğimi sunmam gerekirmiş. Yani secde ederken fiilen eğilsem de manen miraca çıktığımı bilmeliymişim. Hayali bile heyecanlandırıyor. Bir salise de olsa başka bir hale geçiyor insan. İşte o yüzden Hz. Ali’nin saplanan oku çıkarması gibi, secdelerimde çıkması gerekirmiş dünyevi oklarım belki.

Alkışlar ile aldanan kafkas oynayan gibi, namazı oynayan değil de, içselleştirdiği gerçekliğin heyecanı ile namaz kılan olma duası ile…

Email this to someonePrint this pageShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on Pinterest
Kategori: Yansımalar
Çetin Kürşat Bilir

Yazar Hakkında:

Çetin Kürşat Bilir, Atatürk Üniversitesi Matematik Bölümü mezunu olup Amerika’da Indiana Üniversitesinde aynı alanda master yapmıştır. Şu an Purdue Üniversitesinde Matematik Eğitimi dalında doktora çalışmasını yürütmektedir. Bir matematik eğitimcisi adayı olarak hiç bir şeyin din denen kümenin dışında olmadığı ve bu din kümesi içindeki her şeyin anlamlandırılmasının sonsuz huzur için olmazsa olmaz olduğu kanısındadır. “soru sormanın namusu cevabı aramaktır” sözü ile yolculuğunu şekillendirmeye devam etmektedir.

Diğer yazıları için tıklayın.

Okuyucu Yorumları

  1. Habib dedi ki:

    Değerli arkadaşım Kürşat;Güzel yazı için emeğine,yüreğine sağlık . Rabbim sizin gibi arkadaşlarımızı çoğaltsın. Hayatın akışında ne yaptığını bilmeyen milyonlarca kişinin sığ ve anlamsız yaşantılarına dikkat çekecek noktalar var yazında. Sondan önceki paragrafı biraz daha genişletsen daha kapsayıcı bir yazı çıkardı kanaatimce. İnşallah Cenab-ı Hakk gayretini artırsın.

  2. Çetin Kürşat Bilir Çetin Kürşat Bilir dedi ki:

    Tsk ederim Habib Hocam…Onerini dikkate alip sondan onceki paragraf uzerinde tekrar calisacagim. Duanizi eksik etmeyin lutfen. Rabbim cumlemizin yar ve yardimcisi olsun

Fikrinizi Paylaşın