Usûle Dair

“Şunların Hürmetine Bizi Affet” Duası Ne İfade Ediyor?

“Şunların Hürmetine Bizi Affet” Duası Ne İfade Ediyor?

Abdullah Berâ – Dualarda (mesele Büyük Cevşende) bir çok yerde bazı isimler sayılıyor ve “bunların hürmetine bizi affet” gibi devam ediliyor. Bu ne demek, yani “şunun hürmetine bizi affet” meselesi…? Mesela: 3- … 4- Yâ Rab, Cebrail ve emanettarlığı, Mikâil ve vekilliği, İsrafil ve Sûr’u, Azrail ve ruhları kabzedip muhafaza etmesi hak ve hürmetine, 5- […]

Kadir Gecesi

Kadir Gecesi

Emin – Kadir Suresi’nin bir meali aşağıdaki gibi: 97:1 Biz bu (ilahî kelâm)i Kadir Gecesi’nde indirdik. 97:2 Bilir misin nedir Kadir Gecesi? 97:3 Kadir Gecesi bin aydan daha hayırlıdır: 97:4 o gece melekler, Rablerinin izniyle ilahî bir esin taşıyarak bölük bölük inerler; (insanı) her türlü (kötülük)ten 97:5 emîn kılar bu (gece), tâ şafak vaktine kadar. […]

Kur’an’daki Mecazi Anlatım

Kur’an’daki Mecazi Anlatım

Emin – Kendi âlemimde tatmin edici cevap bulamadığım iki soru iletmek istiyorum sizlere. 1. Âdem (as) ve Havva (as) külli iradeyi bizzat müşahede etmelerine (ya da öyle mi?) rağmen nasıl oluyor da “hata” yapabiliyorlar ve cennetten dünyaya gönderiliyorlar? 2. Allah’ın peygamberlerle (özellikle Hz. Âdem, Hz. Musa vs.) bizzat konuşması ne demektir? Yaratılmış bir mahlûkun, mutlak bir yaratıcı […]

Kur’an’da Sembolizm Ve Alegori* – Muhammed Esed

Kur’an’da Sembolizm Ve Alegori* – Muhammed Esed

(Kur’an Mesajı – Ek I; meal-tefsir, Muhammed Esed, İşaret Yayınları, İstanbul 2009.) Kur’an üzerinde çalışma yapanlar, sık sık “anahtar-ibare” olarak tanımlanabilecek deyimlerle karşılaşırlar. Bunlar, belli bir ayetin veya ayetlerin temelinde yatan düşüncenin açık, berrak ve özlü bir tanımını veren ifadelerdir: mesela, insanın “topraktan” veya “bir sperm damlasından” yaratıldığına ilişkin birçok atıf, insan türünün mütevazi/ilkel biyolojik kökenine […]

21 Eylül 2014 1 Yorum Devamı →
Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 5)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 5)

Üslubun hüdhüdün mesleği ile anlatılması “Eğer böyle sarhoşların sözlerinden hoşlanmıyorsan, suyun mühendisi olan hüdhüd-ü Süleyman’ın Sebe’den getirdiği nebe’ ve haberi dinle: Nasıl inzal-i Kur’an ve ibdâ-ı semavat ve arz eden Zülcelâlin tavsifini etmiştir! Hüdhüd diyor: “Bir kavme rast geldim. Zemin ve âsumandan mahfiyatı çıkaran Allah’a secde etmiyorlar…” Bak, evsaf-ı kemâliye içinde hüdhüdün hendesesine telvih eden, […]

16 Eylül 2014 1 Yorum Devamı →
Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 4)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 4)

Kur’an’daki üslubu anlama Üslupları anlamak, bizim Kur’an’ı anlamamızı kolaylaştıracaktır. Kur’an’ın üslubunu anlamak için, Kur’an’da verilen misallere dikkat etmek gerekir. O misali temsil edenin karakterine uygun bir üslup geliştirilir. Hz. Süleyman’dan bahsediliyorsa hakimiyetin, saltanatın, yönetici pozisyonunda olmanın tavrı görülür. Hz. Musa’dan bahsediliyorsa, Allah’ın emanetini alıp insanlara ulaştırmanın azameti, heybeti, O’na güvenin sadakati görülür. Hz. İsa’dan bahsediyorsa, […]

16 Eylül 2014 0 Yorum Devamı →
Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 3)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 3)

Manaların surete girmesi “İstiare-i temsiliyenin parçaları telâhuk ettiklerinden tenevvür ve teşerrüb ve teşekkül eden üslûp, kelâmın kalıbı olduğu gibi, cemalin mâdeni ve hulel-i fâhirenin destgâhıdır” Temsili istiarenin parçalarının birbirlerine kaynaşmalarından nurlanan, ışığını ondan alan üslup kelamın kalıbı, dış görünüşü olur. Güzelliğin kaynağı ve kendisiyle övünülen elbisenin tezgahıdır. Yani okuduğumuz ayetlerdeki tezgahlarda bir elbise dokunur ve […]

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 2)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 2)

İstiare-i temsiliye nedir?  “Kelâmın elbise-i fahiresi veyahut cemâli ve sureti, üslûp iledir. Yani, kalıb-ı kelâm iledir.” Üslup, en kısa tarifle kelamın içine oturduğu kalıp anlamına gelir. Yani sözün bir kalıbın içine konulmasıdır. Burada önemli olan sözün nasıl bir kalıbın içerisine oturtulduğudur. Üslup, bir sözün övünülecek elbisesi, kalıbı ya da ona üstünlük veren, övünme vesilesi yapan, […]

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları -1)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları -1)

Kültür kalıplarının içerisine sokuşturulan din Bediuzzaman Said Nursi’nin Muhakemat adlı eseri kısaca Kur’an’ı anlama rehberi diyebileceğimiz bir kitaptır. Bu eserin Birinci Makale’sinde Kur’an’ı anlamada takip edilecek usulden bahsederken, İkinci Makale’sinde ise Kur’an’ın belâgatını nasıl değerlendirmemiz gerektiği hususunda açıklamalarda bulunur. İkinci Makale’de, Kur’an’ın belâgatındaki inceliklere dikkati çekecek örnekler verilerek, bu eseri her hangi bir kitabı okur gibi […]

Kutsi Kaynağı Görmek

Kutsi Kaynağı Görmek

Bazen öne sürülen bir düşünceyi kabul etmek için “kutsi kaynağı görme” talepleri oluyor. Burada “kutsi kaynak” tabiri ile Kur’an ya da hadis kastediliyor. Bu konu ilginç ve aynı zamanda çok önemli. Bir düşüncenin, fikrin, analizin “Kutsi kaynağını görmek” nasıl olur? Kaynak (Kur’an veya hadis) kutsidir de, bizim kaynaktan anladığımız her zaman bizim anladığımızdır. Bunun farkına varmamız lazım […]

“Vakadan Vâhid’e” (Muhakemat Ders Notları-3)

“Vakadan Vâhid’e” (Muhakemat Ders Notları-3)

Kur’ân, olmayan değil, olan şeylerden bahseder Elâ! Ey mantıksız miskin! Neredesiniz? Bakınız. Mantıkta mukarrerdir, mahsûsattaki vehmiyat bedihiyattandır. Eğer bu bedaheti inkâr ederseniz, size nasihate bedel tâziye edeceğim. Zira ulûm-u âdiye sizce ölmüş ve safsata dahi hayat bulmuş derecesindedir. Burada herkesin bilgisi dahilinde olan bir usul vardır. Mahsûsat makulatın zıttı olan hallerdir. Makul ise aklın dahilinde, […]

“Vakadan Vâhid’e” (Muhakemat Ders Notları-2)

“Vakadan Vâhid’e” (Muhakemat Ders Notları-2)

Ezbere konuşmanın tutarsızlığı Kur’ân “Allah’ın kudreti her şeye yeter” diyerek, beni O’nun kudretinin sonsuz olduğunu araştırıp bulmaya davet eder. Kur’ân taklit edilerek okunmaz. Kur’ân verdiği mesajı tasdik etmek üzere beni karşısına alır. Kur’ân muhatabına bir davetiye gönderir “İşte sana yol gösteriyorum. Ben buyum, tarif ediyorum. Şimdi sen Benim bu tarife uygun olduğumu onaylayacak çalışma yapmakla […]

30 Ağustos 2014 2 Yorum Devamı →
Güzel Söz

Güzel Söz

İbrahim, 14: 24-27′ de güzel sözün ne anlam ifade ettiğini açıklıyor Kur’an-ı Kerim. 24. Görmedin mi, Allah güzel sözü güzel bir ağaca benzetti ki, kökü sabit, dalları ise semâdadır. 25. O ağaç, Rabbinin izniyle her an meyvesini verir. Öğüt alsınlar diye, insanlara Allah böyle misaller veriyor. 26. Kötü sözün hali ise, toprağın üstünden sökülmüş kötü bir […]

Sekine Duası Nasıl Okunmalı?

Sekine Duası Nasıl Okunmalı?

Sekine’yi ezbere, manalarını tefekkür etmeden okuyarak sıkıntılardan kurtulma beklentisi içerisinde olmak, sihirli bir değneğin dokunmasını beklemek anlamına gelmiyor mu sizce de? “Şunu okursanız şöyle olur” şeklindeki rivayetleri hatırlarsınız. Bunlardan bir tanesi de Sekine Duası ile ilgili olandır. Sekine’nin 19 defa okunması tavsiye edilir. Çeşitli sıkıntılardan kurtulmak için okur insanlar bu duayı. Bu gibi tavsiyelere genellikle […]

“Vakadan Vâhid’e” (Muhakemat Ders Notları-1)

“Vakadan Vâhid’e” (Muhakemat Ders Notları-1)

Vakadan hareket ederek Vâhid’i tanıma  Muhakemat, 1. Makale, 8. Mesele İşaret Ehl-i zahiri hayse-beyse vartalarına atanlardan birisi, belki en birincisi, imkânâtı, vukuâta karıştırmak ve iltibas etmektir. Mesela diyorlar: “Böyle olsa, kudret-i İlâhiyede mümkündür. Hem ukûlümüzce azametine daha ziyade delâlet eder. Öyleyse bu vaki olmak gerektir.” Heyhat! Ey miskinler! Nerede aklınız kâinata mühendis olmaya liyakat göstermiştir? […]

26 Ağustos 2014 0 Yorum Devamı →
Sonsuz ile Mutlakın Farkı Üzerine

Sonsuz ile Mutlakın Farkı Üzerine

Son zamanlarda ene risalesini anlama tarzımdaki bir hatamı farkettim. Bana önemli görünen bu anlayışı ve alternatifini sizlerle de paylaşmak istedim. Ene risalesinde geçen şekliyle “ben cüz’i ilmimle, bu evi yapmayı biliyorum. Kainatın evimden büyüklüğü nisbetinde de bu kainatı yapan Zat’ın ilmi çok çok büyük olmalı” gibi bir çıkarımda bulunmak için eneyi kullanmak lazım diye anlıyordum. […]