Kur'an Okumaları

Yemin Olsun Bu Beldeye

Yemin Olsun Bu Beldeye

لَٓا اُقْسِمُ بِهٰذَا الْبَلَدِۙ ﴿١﴾ وَاَنْتَ حِلٌّ بِهٰذَا الْبَلَدِۙ ﴿٢ (Yemin olsun bu beldeye ki ona ancak sen yaraşırsın- helalsin) Kuranda Cenab-ı Hak bir şey üzerine yemin ediyorsa, bu şey mucize kabilinden Allah’ın varlığının delili olan bir şeydir. Yani Allah bir şeyin üzerine yemin ediyorsa onu kendi varlığının ya da o kontekst içinde yer alan […]

Allah’ın Mescidlerini İmar Etmek

Allah’ın Mescidlerini İmar Etmek

Tevbe, 9:17 مَا كَانَ لِلْمُشْرِك۪ينَ اَنْ يَعْمُرُوا مَسَاجِدَ اللّٰهِ شَاهِد۪ينَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۜ اُو۬لٰٓئِكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَفِي النَّارِ هُمْ خَالِدُونَ “Müşriklerin, kendi inkârlarına kendileri şahit iken, Allah’ın mescidlerini imar veya ziyaret etmeleri olacak iş değildir. Onların yaptıkları boşa çıkmıştır. Onlar ateşte sürekli kalacaklardır.” Yukarıdaki ayette geçen Allah’ın mescidleri ifadesi bana şunları çağrıştırdı: Mescid secde edilen yer demek. […]

İbn Teymiyye’den “Henoteizm” Üzerine

İbn Teymiyye’den “Henoteizm” Üzerine

İbn Teymiye, Abdülkadir Geylani hazretlerinin sözleri üzerine yaptığı yorumlarını “Feteva-yı İbn Teymiye” adlı külliyatının 8. cildinde toplamış (sayfa 465). Bu bölümde dikkatimi çeken bir paragrafı ilginç buldum. Önce paragrafın bir tercümesini sunayım, inşaAllah yanlış tercüme etmem. ” ‘Hubb-u lillah’ ile ‘hubbu ma’allah’ arasındaki fark sabittir, açıktır. Ehl-i tevhid ve ehl-i ihlas, Allah’dan gayrı herşeyi ‘lillah’ […]

Kısasta Hayat Vardır

Kısasta Hayat Vardır

Abdullah Berâ –  Bakara (2): 179  وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يَٓا اُو۬لِي الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ Ey akıl sahipleri, kısasta sizin için hayat vardır, böylece korunursunuz. Yukarıdaki ayet fıkhî verilen mana dışında şunları çağrıştırdı: Bize verilen latifeleri veriliş amacına uygun kullanmayıp Cenab-ı Hakkın isimlerini tanımadığımızda onun karşılığı bize doğrudan ve hemen (kısas) veriliyor. Mesela kainattaki rahmeti […]

Tekâsür ve Kabirleri Ziyaret Etmek

Tekâsür ve Kabirleri Ziyaret Etmek

Mehmet Ali –  Tekâsür 102: 1-2 “Çoklukla övünmek sizi o derece oyaladı ki, nihayet kabirleri ziyaret ettiniz.” Ben nasıl kabirleri ziyaret ediyor olabilirim? Hangi halimle? Örnek aklına gelen varsa paylaşabilir mi? Şuna ne dersiniz? Ben çok şey elde etmek istedim/istiyorum ama elde etmek istediğim şeyleri hep eşyanın kendisinden bekledim. Eşyanın kendisinde hayat yoktur; eşyanın kendisinden […]

Arza Varis Olmak

Arza Varis Olmak

Ömer – Enbiyâ, 21:105-106 Ve gerçek şu ki, [insanı] uyarıp öğüt verdikten sonra hikmetlerle dolu bütün ilahî kitaplarda yeryüzüne salih kullarımın varis olacağını kaydettik; Şüphesiz, bunda [gerçekten] Allah’a kulluk eden kimseler için bir mesaj vardır. Yukarıdaki ayet genelde dünyayı salih kulların yöneteceği şeklinde anlaşılıyor. Oysa ayeti sadece arz varis olunuyor değil, arza varis olunuyor şeklinde […]

Hadis Okumaları

Ölümün Yüzüne Gülmek

Ölümün Yüzüne Gülmek

Habibe – “Külli nefsin zâikatü’l-mevt”, yani “Her nefis ölümü tadacaktır.” (3:185, 21:35, 29:57) Zincirlikuyu Mezarlığının girişinde yazılmış olan bu ayetten rahatsızlık duyuyor bazı insanlar. İnsanların nefsine ne kadar ağır geliyor gerçekler. Abdullah Berâ – İlgili bir hadiste Rasulullah (s.) şöyle söylüyor: “Lezzetleri acılaştıran ölümü çokça zikrediniz.” Kanaatimce bu hadis-i şerifte ölümü düşündüğümüz zaman mesela güzel bir meyve yerken artık […]

Mirac ve Namaz

Mirac ve Namaz

Bugün Cuma hutbesinde imam miracdan bahsetti. Rasulullah’ın (s.) miracdan bize hediye olarak namazı getirdiğini anlattı. “Hakkıyla kılınan namaz mü’min’in miracıdır” dedi ila ahir… Namaz bir insanın gittiği bir yerden dönerken tanıdıklarına hediye getirmesi gibi anlaşılmamalı kanaatimce. Namaz bir sonuçtur. Rasullah’ı miraca götüren ve o mirac sonunda namaza ulaştıran bir süreç var ve benzer bir süreçten […]

Beli Bükülmüş İhtiyarlarınız Olmasaydı

Beli Bükülmüş İhtiyarlarınız Olmasaydı

“Beli bükülmüş ihtiyarlarınız olmasaydı, belâlar sel gibi üstünüze dökülecekti.” Bu hadis genelde yaşlılar (yani belli bir yaşın üzerindekiler) olmasaydı deprem, kıtlık vs. olacaktı şeklinde anlaşılıyor. Bu anlayış ise dinin, peygamber sözünün, insanı dönüştüren, yaratıcısına yaklaştıran, marifetullahta mesafe katettiren yönüne pek uymuyor gibi. Bu hadisin çağrıştırdıkları şöyle bir şey olabilir mi? Burada “yaşlı” bir hakikati temsil […]

Hz. Peygamber’i (asm) Sevmek Nasıl Olur?

Hz. Peygamber’i (asm) Sevmek Nasıl Olur?

Habibe – Bugün okuduğum kitapta yazar nefsini dinlediği ölçüde kendini çok sevdiğini itiraf etmiş. Ve de Allah’ı ve Resulünü sevebilmenin ilk adımının kendini sevmekten vazgeçmek olduğunu belirtmiş. Ve kitapta Asr-ı Saadet tablosundan bir örnek sunulmuş. Hz.Ömer (r.a),her zamanki dürüst ve mert tavrıyla, Resul-i Ekrem’e (a.s.m) gelir ve O’na ”Seni kendim hariç herkesten çok seviyorum” der. Bu […]

Kitaplara ve Peygamberlere İman İlişkisi veya Kur’an ve Hadis İlişkisi

Kitaplara ve Peygamberlere İman İlişkisi veya Kur’an ve Hadis İlişkisi

Kur’an’a muhatap olmanın aşamaları: 1. Eğer bu kainat yaratılmış diye ikna olmuş isek, onun Yaratıcısı olmalı (Amentu billahi) ve bu Yaratıcı’nın Bilinçli olması zorunlu olduğundan (kâinat bunun şahidi) Yaratılışın bir maksadı olmalı. 2. Yaratılış maksadı da ancak yaratılış biçimiyle nakledilen manalarda aranır. Yaratıklar vasıtasıyla (insan duyguları dahil) ulaşılan manaların taşıyıcıları olmalı, ki bunlara melek ismi verilir (ve […]

Tekrar “Zarf-Mazruf” veya “Mülk-Melekût” Meselesi (Peygamberliği Anlama Açısından)

Tekrar “Zarf-Mazruf” veya “Mülk-Melekût” Meselesi (Peygamberliği Anlama Açısından)

Mehmet Ali hocamız Mesnevi-i Nuriye’nin Hübab Risalesinden bir bölümün analizini yapan, hayatımız kadar önemli bir meselenin açıklamasını daha önce “Mülk ve Melekût Meselesi” başlığıyla Ha-Mim’de yayınlamıştı. Ben çok heyecanlanarak okumuş ve önemine binaen, tefekkür alanımda hep canlı tutmaya çalışıyordum. Salat ve selam getirmenin manasını ve dolayısıyla Peygamberlik anlayışının dünyama nasıl yerleşmesi gerektiğini düşünürken kendimi şu noktada buldum: Muhammed’i […]

Risale-i Nur Okumaları

Buğday mı, Himmet mi?

Buğday mı, Himmet mi?

Yunus Emre’nin manevi serüveninin başlangıcını teşkil eden meşhur kıssasını bu yazıya konu edeceğim. Duymamış olanlar için kısaca: Anadoluda bir zaman kıtlık çıkmış. Yunus da fakir bir ekinci, o sene buğdaysız kalmış. Duymuş ki Hacı Bektaş-ı Veli’nin dergahına gidenleri eli boş çevirmiyorlar. O da, ailesinin rızkı için yola düşmüş. Beraberinde dağdan topladığı bir miktar yemiş götürüp […]

Delil-i İhtira: Her An Orijinalliğini Gözlemlediğimiz Yaratılış

Delil-i İhtira: Her An Orijinalliğini Gözlemlediğimiz Yaratılış

İKİNCİ DELİL-İ KUR’ÂNÎ: Delil-i ihtiradır. Bunun hülasası: “Mahlûkatın her nev’ine, her ferdine ve o nev’e ve o ferde mürettep olan âsâr-ı mahsusasını müntiç ve istidad-ı kemâline münasip bir vücudun verilmesidir. Zira hiçbir nev-i müteselsil, ezelî değildir. “İmkân” bırakmaz. Hem de bizzarure bazının “hudus”u, nazarın müşahedesiyle ve sairleri dahi aklın hikmet ve nazarıyla görülür.” Vehim ve […]

Said Nursi’nin Vasiyetnamesi

Said Nursi’nin Vasiyetnamesi

Bilirsiniz ki, şu zamanda şu vazife-i imaniye çok mühimdir. Benim gibi zaif, fikri çok cihetlerle inkısam etmiş bir biçareye yüklenmemeli, elden geldiği kadar yardım etmeli. Evet, mücmel ve mutlak hakaik, biz zahirî vesile olup çıkıyor. Tanzim ve tasfiye, tasvir ise, kıymettar, muktedir ders arkadaşlarıma aittir. Bazan onlara vekâleten tafsilâta, tanzimata girişiyorum, noksan kalıyor. Barla Lahikası […]

Delil-i İnayet

Delil-i İnayet

“Belâgat-i Kur’âniyenin ulüvv-ü rütbesini ilan eden ve istikamet cihetiyle en kısası ve vuzuh cihetiyle beşerin umumuna en eşmeli olan mirac-ı Kur’ânîdir. İşte biz dahi bunu ihtiyar ettik. Bu da iki nevidir: Birincisi: Delil-i inayettir ki, menafi-i eşyayı tadat eden bütün âyât-ı Kur’âniye bu delile imâ ve şu burhanı tanzim ediyorlar. Bu delilin zübdesi, kâinatın nizam-ı […]

Hangi Hallerde Te’vile (Yoruma) Gidilir

Hangi Hallerde Te’vile (Yoruma) Gidilir

“Takarrür etmiş usuldendir: Akıl ve nakil teâruz ettikleri vakitte, akıl asıl itibar ve nakil te’vil olunur. Fakat o akıl, akıl olsa gerektir.” Muhakemat İslam düşünce tarihinde, özelde Eş’ari ve genelde Ehl-i Sünnet diye bilinen geleneğin temel prensiplerinden birisi, bu yukarıdaki Nursi’nin naklettiği cümlede özetlenir. Konu görüldüğü kadar kolayca çözümlenebilecek cinsten değildir. Çok uzun tartışmalara konu olmuş […]

”Kitap” Kainattan ”Konuşan” Kainata

”Kitap” Kainattan ”Konuşan” Kainata

Newton’un da kainatı bir “kitab”a benzetmesinden bahsedince, insanlar “Mekanik dünya” görüşüne saplanıp kalıyorlar. Risale-i Nurlar’da da kainat bir kitaba benzetildi diye (“kitab-ı kebir-i kainat” ifadesi çok geçer) mekanik dünya görüşü savunuluyor iddiası yayılıyor. Nursi’de, kainat hiçbir surette, hiçbir parçası ile “sabit” değildir, daima değişir. Statik kainat anlayışı yoktur, dinamik kainat anlayışı vardır. Bu dinamik kainat […]

Risale-i Nur Okumaları

Said Nursi’nin İslam Âleminde Gördüğü Hatalar ve Getirdiği Çözümler

Said Nursi’nin İslam Âleminde Gördüğü Hatalar ve Getirdiği Çözümler

“Cemi’ zerrat-ı kâinat, birer birer zât ve sıfât ve sair vücuh ile gayr-ı mahdude olan imkânat mabeyninde mütereddit iken, bir ciheti takip, hayretbahşâ mesâlihi intâc etmekle Sâniin vücûb-ul vücuduna şehadetle, avalim-i gaybiyenin enmuzeci olan lâlife-i Rabbaniyeden ilân-ı Sâni eden itikadın misbahını ışıklandırıyorlar. Evet, herbir zerre kendi başıyla Sânii ilân ettiği gibi, tesâvir-i mütedahileye benzeyen mürekkebat-ı […]

Kâinat Kadar İhtiyâcât

Kâinat Kadar İhtiyâcât

Bazen çarşıda, pazarda şöyle bir tablo görürüz: Bir çocuk bir oyuncak istiyor; çıldırmış gibi ağlıyor, yerlerde sürünüyor. Annesi ise onun isteğini kabul etmiyor ve ağlamasına aldırmıyor. İlk bakışta çocuğun durumu bizi üzer ve ona acırız ama “annesinin” gözetiminde olduğunu görünce ve bu ihtiyacı karşılamayanın “annesi” olduğunu farkedince rahatlarız. Çünkü biliriz ki annesi o çocuğu en […]

Mülk ve Melekût Meselesi

Mülk ve Melekût Meselesi

Mülk ve melekût konuları ile ilgili bazı hususları paylaşmak istiyorum. Konu ile ilgili Mesnevi-i Nuriye’de şöyle bir parça var: “İ’lem eyyühe’l-aziz! Herşeyin, içine melekût, dışına da mülk denir. Bu itibarla insan ile kalb, birbirine hem zarf, hem mazruf olur. Çünkü, insan mülk cihetiyle kalbe zarf olur, melekût cihetiyle de mazruf olur.” Mesnevi-i Nuriye, Hubâb Bu konuyu müzakere […]

Hacc’ın Anlamı

Hacc’ın Anlamı

1. Bölüm Kurban Bayramı, “Hacc”dan dolayı önemlidir. “Hacca gitmenin şartı nedir?”, “Kimler Hacca gidebilir?” sorularına en çok şu cevapları duyarız: -Müslüman olanlar. -Maddi durumu ve sağlığı gitmeye elverişli olanlar. Ama bunlar geleneksel anlayıştır ve aslında ben Haccın kendi dünyamda ne anlam taşıdığını bilmek istiyorum. Hacca giderek ne elde edeceğiz? Mesela günışığı almak için perdeleri açıp, […]

Sünnete Uymak Nasıl Olur?

Sünnete Uymak Nasıl Olur?

İkinci Şuada hatimeden hemen önce şöyle bir yer var. “…hayat-ı şahsiye ve hayat-ı içtimaiye düsturlarının hükmü altında bir sikke-i tevhid ve zâhirî karışıklıklar altında gizli, muntazam bir hâtem-i vahdet ve müşevveş ahvâl-i beşeriye altında mukadderat-ı hayatiye denilen kaza ve kaderin düsturlarının hükmü altında bir mühr-ü vahdâniyet taşıyor.” 2. Şuâ, Üçüncü Makam, Üçüncü Alâmet ve Hüccet “Hayat-ı […]

Tesettür ve Fıtrat

Tesettür ve Fıtrat

Tesettür Kavramı Bu yazıda siyasetçilerin tesettüre bakış açılarından, tesettürlü kıyafet ölçülerinin nasıl olması gerektiğinden, başörtülü bayanların yaşadığı mağduriyetlerden bahsedilmeyecek. “Tesettür” kavramı bir “mü’minin” dünyasında nereye oturur sorusuna cevaplar arayacağız. Tesettür sadece kadınlara hasredilecek bir konu değil. Erkeklere de kadınlara da bakan çok kapsamlı bir kavram. Tesettürü başörtüsüyle sınırlamak bizi yanlışa götürüyor. Dıştan görünen tesettürün altında […]