Kur'an Okumaları

Tesettür ve Fıtrat

Tesettür ve Fıtrat

Tesettür Kavramı Bu yazıda siyasetçilerin tesettüre bakış açılarından, tesettürlü kıyafet ölçülerinin nasıl olması gerektiğinden, başörtülü bayanların yaşadığı mağduriyetlerden bahsedilmeyecek. “Tesettür” kavramı bir “mü’minin” dünyasında nereye oturur sorusuna cevaplar arayacağız. Tesettür sadece kadınlara hasredilecek bir konu değil. Erkeklere de kadınlara da bakan çok kapsamlı bir kavram. Tesettürü başörtüsüyle sınırlamak bizi yanlışa götürüyor. Dıştan görünen tesettürün altında […]

İnsan Korktuğu Bir Yaratıcıyı Sevebilir mi?

İnsan Korktuğu Bir Yaratıcıyı Sevebilir mi?

Fatmanur – Çocukların dua kitabında geçiyordu, çok güzel bir tefekkür: …mevsim sonbahar…”Yapraklar ölürken de güzelleşiyor. Güzelce ölüyorlar. Rengarenk oluyorlar. İncecik bir ölçüyle yere düşüyorlar…….eline kocaman sarı bir yaprak aldı. Ölen çocuklar için duyduğu üzüntüsü biraz olsun geçti.” Ölmek yapraklar için bu kadar güzel oluyorsa çocuklar için çok daha güzel olmalı…” Serdar – Ne kadar yazık […]

İnsanın Hür İrade ile Yaratılışındaki Sırlara Bir Örnek

İnsanın Hür İrade ile Yaratılışındaki Sırlara Bir Örnek

“Hani Rabbin meleklere ‘Yeryüzünde bir halife tayin edeceğim’ demiş, onlar da şöyle demişlerdi: ‘Biz Seni hamdinle tesbih ve takdis edip dururken, orada bozgunculuk edip kan dökecek birisini mi tayin edeceksin?’ Rabbin ise, ‘Ben sizin bilmediğinizi bilirim’ dedi.” İşârâtü’l-İ’câz adlı kitapta Bakara Suresinin 30. Ayet-i kerimesinin açıklamasının bir bölümünde Said Nursi şunları söylüyor:  1Yapan.kelimesinin  2Yaratan.kelimesine tercihen zikri: […]

Yeyin, İçin Fakat İsraf Etmeyin

Yeyin, İçin Fakat İsraf Etmeyin

Abdullah Berâ –  Araf, 7:31 “Ey Adem oğulları, her mesci(de gidişiniz)de süs(lü, güzel giysiler)inizi alın; yeyin, için, fakat israf etmeyin; çünkü O, israf edenleri sevmez” Burada meallerin “camiye girerken güzel elbise giyin” şeklinde verdikleri anlam ile “Yeyin, için, fakat israf etmeyin” kısmı birbirleri ile alakasız gibi duruyor. “Yeyin, için, fakat israf etmeyin” ayeti ile ilgili bir […]

“Şunların Hürmetine Bizi Affet” Duası Ne İfade Ediyor?

“Şunların Hürmetine Bizi Affet” Duası Ne İfade Ediyor?

Abdullah Berâ – Dualarda (mesele Büyük Cevşende) bir çok yerde bazı isimler sayılıyor ve “bunların hürmetine bizi affet” gibi devam ediliyor. Bu ne demek, yani “şunun hürmetine bizi affet” meselesi…? Mesela: 3- … 4- Yâ Rab, Cebrail ve emanettarlığı, Mikâil ve vekilliği, İsrafil ve Sûr’u, Azrail ve ruhları kabzedip muhafaza etmesi hak ve hürmetine, 5- […]

Kadir Gecesi

Kadir Gecesi

Emin – Kadir Suresi’nin bir meali aşağıdaki gibi: 97:1 Biz bu (ilahî kelâm)i Kadir Gecesi’nde indirdik. 97:2 Bilir misin nedir Kadir Gecesi? 97:3 Kadir Gecesi bin aydan daha hayırlıdır: 97:4 o gece melekler, Rablerinin izniyle ilahî bir esin taşıyarak bölük bölük inerler; (insanı) her türlü (kötülük)ten 97:5 emîn kılar bu (gece), tâ şafak vaktine kadar. […]

Hadis Okumaları

Beli Bükülmüş İhtiyarlarınız Olmasaydı

Beli Bükülmüş İhtiyarlarınız Olmasaydı

“Beli bükülmüş ihtiyarlarınız olmasaydı, belâlar sel gibi üstünüze dökülecekti.” Bu hadis genelde yaşlılar (yani belli bir yaşın üzerindekiler) olmasaydı deprem, kıtlık vs. olacaktı şeklinde anlaşılıyor. Bu anlayış ise dinin, peygamber sözünün, insanı dönüştüren, yaratıcısına yaklaştıran, marifetullahta mesafe katettiren yönüne pek uymuyor gibi. Bu hadisin çağrıştırdıkları şöyle bir şey olabilir mi? Burada “yaşlı” bir hakikati temsil […]

Öğretmensiz Okul Olur Mu?

Öğretmensiz Okul Olur Mu?

Öğrencisiz okul ne kadar anlamsız ise, öğretmensiz okul da o kadar anlamsızdır. Bir laboratuvara giren meraklı öğrenci, laboratuvarın bir şeyler incelemek için olduğunu anlar ama ne yapacağını bilemez. Bir rehbere, bir öğretmene ihtiyacı olduğu besbellidir. Doğumumuzdan ölümümüze kadar hayatımızın amacını düşünecek olursak, burada bir eğitime tabi tutulduğumuzu anlamak hiç de zor olmasa gerek. İnsanî kabiliyetlerimiz, […]

Ezan Duası

Ezan Duası

Resullullah (s.) ezandan sonra aşağıdaki duanın okunması tavsiye ediyor. “Allâh’ım! Ey bu tam dâvetin, yâni mübârek ezânın ve kılınmak üzere bulunan namazın mukaddes Rabbi. Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.)’e vesîleyi ve fazîleti ihsan et ve O’nu, kendisine va’d buyurmuş olduğun Makâm-ı Mahmûd’a eriştir. Şüphe yok ki, sen va’dinden dönmezsin.” Resullullah’ın (s.) bizim duamıza ihtiyacı olmaması sebebiyle […]

Nefis Açlıkla mı Terbiye Olunuyor?

Nefis Açlıkla mı Terbiye Olunuyor?

Şeyma-  Yıllardır Ramazan Risalesini okuruz. Bir bölüm var ki benim hala aklıma yatmıyor, yatamıyor. Bir daha karşılaştım bu örnekle, inandığımı “zannettiğimi” fark ettim. Bir de buraya sormak istedim. Sizin dünyanızda yansıyan nedir? “Hadisin rivayetlerinde vardır ki:  Cenâb-ı Hak nefse demiş ki: “Ben neyim, sen nesin?” Nefis demiş: “Ben benim, Sen sensin.” Azap vermiş, Cehenneme atmış, […]

Ramazan Ayının Geldiğine Sevinmek

Ramazan Ayının Geldiğine Sevinmek

Hadis olduğu söylenen şöyle bir söz var: “Ramazan-ı şerif geldi diye sevinene cennet farz olur.” Yukarıdaki hadis sahih mi bilmiyorum ama bu gibi hadislerde bahsedilen şey (yukarıdaki örnekte sevinme işi) bir sonuçtur. Övülen ise o sonuca ulaştıran süreçtir. Yani insan öyle bir hal içinde olmalı ki, “Ramazan geliyor, yani şu şu isimlerini kainatın şahitliğinde tefekkürane okuyarak […]

Tahkiki İman, Afaki Tefekkür, Enfüsi Tefekkür

Tahkiki İman, Afaki Tefekkür, Enfüsi Tefekkür

Reşhavi –  “Tahkiki imanın farklı vecheleri” üzerinde durmayı teklif ediyorum: Bildiğiniz gibi, tahkiki imanın tarifi Risalelerde çok muhtelif bağlamlarda ele alınıyor. Çok kısaca şu başlıkları tesbit ederek formüllemeye çalıştım: 1. Birçok yerde geçen kısaca her şeyden Allah’ın marifetine bir yol bulmak şeklinde tarif edilen, yani, her eserden hakiki müessire gitmek manasındaki tahkiki iman: Yani, kâinatın uzak […]

Risale-i Nur Okumaları

Said Nursi’nin İslam Âleminde Gördüğü Hatalar ve Getirdiği Çözümler

Said Nursi’nin İslam Âleminde Gördüğü Hatalar ve Getirdiği Çözümler

“Cemi’ zerrat-ı kâinat, birer birer zât ve sıfât ve sair vücuh ile gayr-ı mahdude olan imkânat mabeyninde mütereddit iken, bir ciheti takip, hayretbahşâ mesâlihi intâc etmekle Sâniin vücûb-ul vücuduna şehadetle, avalim-i gaybiyenin enmuzeci olan lâlife-i Rabbaniyeden ilân-ı Sâni eden itikadın misbahını ışıklandırıyorlar. Evet, herbir zerre kendi başıyla Sânii ilân ettiği gibi, tesâvir-i mütedahileye benzeyen mürekkebat-ı […]

Kâinat Kadar İhtiyâcât

Kâinat Kadar İhtiyâcât

Bazen çarşıda, pazarda şöyle bir tablo görürüz: Bir çocuk bir oyuncak istiyor; çıldırmış gibi ağlıyor, yerlerde sürünüyor. Annesi ise onun isteğini kabul etmiyor ve ağlamasına aldırmıyor. İlk bakışta çocuğun durumu bizi üzer ve ona acırız ama “annesinin” gözetiminde olduğunu görünce ve bu ihtiyacı karşılamayanın “annesi” olduğunu farkedince rahatlarız. Çünkü biliriz ki annesi o çocuğu en […]

Kelâmın Selasetindeki Kur’an-Kainat Uyumu

Kelâmın Selasetindeki Kur’an-Kainat Uyumu

“Kelâmın selaseti ise: Bir derece hissiyattan tafralık ve iştibak etmemek; ve tabiatı taklit; ve harice temessül; ve mesîl-i garazda sedad; ve maksat ve müstekarrın temeyyüzüdür. Kelâmda hissiyat da tamam olmadan çifte atmak, başkasıyla mezc etmek, selâsetini tağyir eder. ve nizamsız iştibaktan tevakki ve mâni-i müteselsilede tederrüç lâzımdır. Muhakemat, 2. Makale/Unsuru’l-Belâgat, Onuncu Mesele Kur’an’ın ifadeleri ile kainattaki […]

Kur’an’ın Belağatındaki Mana Katmanları

Kur’an’ın Belağatındaki Mana Katmanları

“İrade-i cüz’iyeyi ve tasavvur-u basiti âciz bırakan kelâmın yüksek tabakası şudur ki: Mütedâhilen müteselsil olan makasıdın taaddüdü ve mütenasilen murtabıt olan metalibin teselsülü ve netice-i vahideyi tevlid eden asılların ictimâı ve herbiri ayrı ayrı semere veren füru-u kesirenin istinbatına istidad veya tazammunu iledir.” Muhakemat, 2. Makale, 9. Mesele Ayetlerin açıklanmasında, batınilik kadar zahirilik tehlikesi İnsan iradesini […]

“Nâr-ı Mûkadeh”: Güzellikle Yanıp Tutuşma

“Nâr-ı Mûkadeh”: Güzellikle Yanıp Tutuşma

Kur’an’ı doğru anlama İnsanın dünyasında kelamın oluşumu sırasında şöyle bir sıralama takip edilir: İnsanda bir meyil oluşur, bu meyil manaları akla getirir, akıl bunları katreleşen manalara dönüştürür, bu katreleşen manalar yağmurun yağması gibi kelam içerisinde yer alır. Bu kelamın oluşumu aşağıda verilecek örneklerle daha da iyi anlaşılacaktır. Said Nursi Muhakemat adlı eserinde belagatı anlatırken Kur’an-ı […]

İçimizdeki Ebu Cehil’e Uymamak

İçimizdeki Ebu Cehil’e Uymamak

Bediuzzaman Said Nursi 28. Mektubun 4. Meselesinin 3. Noktasında şu sual sorulur: “Madem Kur’an-ı Hakîmin feyziyle ve nuruyla en mütemerrid ve müteannid dinsizleri ıslah ve irşad etmeye, Kur’an’ın himmetine güveniyorsun; hem bilfiil de yapıyorsun. Neden senin yakınında bulunan bu mütecavizleri çağırıp irşad etmiyorsun?” Bediüzzaman bu soruya “Usul-ü şeriatın kaide-i mühimmesindendir” der ve bilerek zarara razı olana […]

Risale-i Nur Okumaları

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 5)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 5)

Üslubun hüdhüdün mesleği ile anlatılması “Eğer böyle sarhoşların sözlerinden hoşlanmıyorsan, suyun mühendisi olan hüdhüd-ü Süleyman’ın Sebe’den getirdiği nebe’ ve haberi dinle: Nasıl inzal-i Kur’an ve ibdâ-ı semavat ve arz eden Zülcelâlin tavsifini etmiştir! Hüdhüd diyor: “Bir kavme rast geldim. Zemin ve âsumandan mahfiyatı çıkaran Allah’a secde etmiyorlar…” Bak, evsaf-ı kemâliye içinde hüdhüdün hendesesine telvih eden, […]

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 4)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 4)

Kur’an’daki üslubu anlama Üslupları anlamak, bizim Kur’an’ı anlamamızı kolaylaştıracaktır. Kur’an’ın üslubunu anlamak için, Kur’an’da verilen misallere dikkat etmek gerekir. O misali temsil edenin karakterine uygun bir üslup geliştirilir. Hz. Süleyman’dan bahsediliyorsa hakimiyetin, saltanatın, yönetici pozisyonunda olmanın tavrı görülür. Hz. Musa’dan bahsediliyorsa, Allah’ın emanetini alıp insanlara ulaştırmanın azameti, heybeti, O’na güvenin sadakati görülür. Hz. İsa’dan bahsediyorsa, […]

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 3)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 3)

Manaların surete girmesi “İstiare-i temsiliyenin parçaları telâhuk ettiklerinden tenevvür ve teşerrüb ve teşekkül eden üslûp, kelâmın kalıbı olduğu gibi, cemalin mâdeni ve hulel-i fâhirenin destgâhıdır” Temsili istiarenin parçalarının birbirlerine kaynaşmalarından nurlanan, ışığını ondan alan üslup kelamın kalıbı, dış görünüşü olur. Güzelliğin kaynağı ve kendisiyle övünülen elbisenin tezgahıdır. Yani okuduğumuz ayetlerdeki tezgahlarda bir elbise dokunur ve […]

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 2)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları – 2)

İstiare-i temsiliye nedir?  “Kelâmın elbise-i fahiresi veyahut cemâli ve sureti, üslûp iledir. Yani, kalıb-ı kelâm iledir.” Üslup, en kısa tarifle kelamın içine oturduğu kalıp anlamına gelir. Yani sözün bir kalıbın içine konulmasıdır. Burada önemli olan sözün nasıl bir kalıbın içerisine oturtulduğudur. Üslup, bir sözün övünülecek elbisesi, kalıbı ya da ona üstünlük veren, övünme vesilesi yapan, […]

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları -1)

Kur’an- Kerim’deki Temsillerin Üslubunu Anlama (Muhakemat Ders Notları -1)

Kültür kalıplarının içerisine sokuşturulan din Bediuzzaman Said Nursi’nin Muhakemat adlı eseri kısaca Kur’an’ı anlama rehberi diyebileceğimiz bir kitaptır. Bu eserin Birinci Makale’sinde Kur’an’ı anlamada takip edilecek usulden bahsederken, İkinci Makale’sinde ise Kur’an’ın belâgatını nasıl değerlendirmemiz gerektiği hususunda açıklamalarda bulunur. İkinci Makale’de, Kur’an’ın belâgatındaki inceliklere dikkati çekecek örnekler verilerek, bu eseri her hangi bir kitabı okur gibi […]

Kutsi Kaynağı Görmek

Kutsi Kaynağı Görmek

Bazen öne sürülen bir düşünceyi kabul etmek için “kutsi kaynağı görme” talepleri oluyor. Burada “kutsi kaynak” tabiri ile Kur’an ya da hadis kastediliyor. Bu konu ilginç ve aynı zamanda çok önemli. Bir düşüncenin, fikrin, analizin “Kutsi kaynağını görmek” nasıl olur? Kaynak (Kur’an veya hadis) kutsidir de, bizim kaynaktan anladığımız her zaman bizim anladığımızdır. Bunun farkına varmamız lazım […]